Bazylika św. Mikołaja w Carcere

Rzym, Włochy

San Nicola in Carcere znajduje się w pobliżu Teatro di Marcello w Rzymie.

Pierwszy kościół w tym miejscu został prawdopodobnie zbudowany w VI wieku, a na żłobkowanej kolumnie obok wejścia widoczna jest inskrypcja z X wieku, ale pierwsze pewne wzmianki o poświęceniu kościoła pochodzą z tablicy pamiątkowej z 1128 roku.

Kolumny świątyni Speranza w ścianie kościoła.
Został zbudowany na ruinach Forum Holitorium i jego świątyń, wraz z więzieniem (carcer), które zgodnie z tradycją (potwierdzoną przez historię Rzymu Pliniusza) znajdowało się w ruinach świątyń.[potrzebne źródło] Jednak część nazwy kościoła „in Carcere” (w więzieniu) została zmieniona na „in Carcere Tulliano” dopiero w XIV wieku, z powodu błędnej identyfikacji. Więzienie pochodziło w rzeczywistości z czasów bizantyjskich (LPD i.515, n13 ii.295, n12).

Spolia z wszystkich tych starożytnych pozostałości są nadal widoczne w konstrukcji kościoła, a zwłaszcza trzy kolumny ze świątyni Juno Sospita, które zostały włączone zarówno do fasady północnej kościoła z X wieku, jak i do fasady z 1599 roku.

Poświęcenie kościoła św. Mikołajowi zostało dokonane przez grecką ludność zamieszkującą ten obszar. W XI wieku kościół znany był jako kościół Petrus Leonis, nawiązując do nawróconej rodziny żydowskiej, która przebudowała pobliski Teatr Marcella na fortecę.

Kościół został przebudowany w 1599 roku, a nową fasadę zaprojektował Giacomo della Porta (chociaż średniowieczna dzwonnica – pierwotnie wieża obronna, a po opuszczeniu przystosowana do funkcji dzwonnicy – nie uległa zmianom). Schody pod ołtarzem prowadzą do krypty i do podstawy dawnych rzymskich świątyń.