Haydn‐Mozart — 2

Etkinlik Hakkında

Haydn ve Mozart'ın eserlerinin sunulacağı serinin Ekim konserinde olduğu gibi, bu konserde de Haydn'ın senfonilerinden biri ve Mozart'ın son üç senfonisinden biriyle birlikte bir nefesli konçertosu yer alacak. Budapeşte Festival Orkestrası'nı, Viyanalı ustaların Avusturyalı hemşerisi olan ve Bamberg Senfoni Orkestrası'nın onursal şefi olmasının yanı sıra son bir buçuk yılı aşkın süredir Pittsburgh Senfoni Orkestrası'nın müzik direktörlüğünü de yürüten Manfred Honeck yönetecek. Amerikalı topluluğun birinci klarnetçisi Michael Rusinek, Mozart'ın tamamlanmış son eseri olan klarnet konçertosunun solosunu seslendirmek üzere BFO'ya katılacak. Ondan önce, Haydn'ın Esterházy Sarayı'nın bağlarından kurtulurkenki sesi Londra Senfonilerinden birinde sunulacak. Konser, Mozart'ın "Jüpiter" ve "Büyük" Sol minör senfonisine eşlik eden ve BFO'nun bu sezonki programında da yer alan Senfoni No. 39 ile sona erecek.

Johann Peter Salomon, Haydn'ı İngiltere'de kendisine katılmaya ikna etmek için ne kadar uğraşmış olursa olsun, dünyaca ünlü besteci Londra merkezli konser organizatörünün davetini ancak 1790 yılında şatafat düşkünü Nikolaus Esterházy'nin ölümünün ardından kabul edebildi. Bu davet, eğitimli aristokratlardan oluşan bir dinleyici kitlesini değil, genel halkı şaşırtmayı amaçlayan bir dizi beğenilen konser ve on iki senfoniyle sonuçlandı. İngiltere'ye yaptığı ilk seyahatin açılış konserinde Haydn'ın 93 numaralı senfonisi ilk kez seslendirildi. Sert, yavaş bir giriş ve vals benzeri bir ana bölümden oluşan ilk bölüm, fagotun rolünü vurgular; bu enstrüman aynı zamanda pastoral yavaş bölümde ve Beethoven'ın müziğinin öncülü olarak kabul edilebilecek neredeyse şiddetli minuette de öne çıkar. Trompet ve timpaninin yer aldığı finalde solo viyolonsele beklenmedik ve mizahi bir görev verilir.

Klarnet beşlisi ve klarnet konçertosunun yanı sıra "Kegelstatt" üçlüsünü kendisi için besteleyen Mozart'a ilham kaynağı olduğu için Anton Stadler'e ne kadar minnettar olunsa azdır. Besteci bu sonuncusunu başlangıçta baset korno için bir parça olarak düşünmüştü, ancak fikrini değiştirdi ve bunun yerine Stadler'in virtüözü olduğu özel bir derin perdeye sahip bir enstrüman olan klarnet için yazdı. Eseri ölümünden ancak iki ay önce tamamlayan Mozart, eserin seslendirildiğini hiç duymamıştır. Sakin ve çekingen bir virtüözite ile karakterize edilen eserde obualar yer almaz, hatta kontrbas bile bası desteklemek için az kullanılır. Üç bölümden oluşan eserde tipik bir hızlı bölüm bulunmadığı için yumuşak ton daha da rafine hale gelir. Bununla birlikte, zengin renklere, huzurlu bir şarkıya ve yumuşak, gür bir finale sahiptir.

Obuaların aradan sonra geri gelmesine gerek yoktur: 39 No'lu Senfonisi Mozart'ın obua kullanmadığı tek senfonisidir. Sadece iki ay içinde, 1788'de bestelenen üç büyük senfonisinden biri olan bu açılış eserinde klarnet kullanılmıştır. Acaba bu eser için de aklında Stadler var mıydı? Ve birlikte mi icra ettiler? Sorular çok, yanıtlar az olsa da kesin olan bir şey varsa o da Mi bemol majör eserin Mozart için yeni bir dönemin başlangıcı olduğudur. Barok çalışmaları kendi oyunbazlığıyla birleştiren besteci, açılış bölümünü, daha sonra kendisinden beklenmeyecek şekilde, ayrıntılı bir dramatik yavaş girişle başlatır ve bölüme ilave kontrastlar ekler. Bunu lirik, neredeyse ilahi benzeri bir yavaş bölüm izler, ardından spot ışığının klarnetin üzerinde olduğu rustik bir orta bölüme sahip hafif, havadar bir minuet gelir. Mozart, başka türlü