Barok Konseri: Handel, Telemann, Gluck

Etkinlik Hakkında

Handel'in Su Müziği, Telemann'ın Hamburg Ebb and Flow'u ve Gluck'un Don Juan bale süitini içeren bir barok konser için Jordi Savall ve Budapeşte Festival Orkestrası'na katılın.

Budapeşte Festival Orkestrası'nın başında yine Jordi Savall var! Erken dönem müziğinin yaşayan efsanesi bu kez, BFO'nun 2011'de kurulan barok müzik topluluğu tarafından tarihi enstrümanlarla icra edilen, doğal elementler ve hiddet temaları etrafında şekillenen bir prodüksiyonu yönetecek. Program, 18. yüzyılın üç müzikal dönüm noktasını ve üç şahsiyetini sergiliyor. Gecenin ilk yarısının kahramanı su. Handel süiti ilk kez Thames nehrinde seslendirilmiş, Telemann'ın eseri ise Hamburg'un ekonomisinin kaynağı olan Elbe nehrini kutluyor. On bölümden oluşan iki barok süitin ardından Gluck'un balesi geliyor — iyi bilinen hikâyenin sonunda Don Juan dünyevi günahlarının bedelini ödüyor. Doğanın güçlerini yücelten bir konserle Savall, çevre krizine rağmen, kolektif çabayla gezegenimizin hala kurtarılabileceğini hatırlatmayı amaçlıyor.

Su Müziği, müzik tarihinin en heyecan verici konserlerinden biriyle ilişkilendiriliyor. 1717'de, hükümdarın gözüne girip çıkan Handel, Kral I. George'un onuruna üç süit besteleyerek hükümdarı memnun etmeyi umdu. Parçalar Thames Nehri üzerinde, kralın mavnasına yakın bir teknede icra edildi. Eğer iki gemi birbirine yakınsa orkestra daha yumuşak olan Air'i ya da minuetlerden birini, eğer birbirinden uzaksa daha hareketli olan dans hareketlerini çalıyordu. Performans büyük bir başarıydı. Fransız uvertürü olarak adlandırılan 1 numaralı süit yavaş ve zarif bir şekilde başlar, uzun ritimlerle zenginleşir ve canlı, hızlı bir pasajla sona erer. Takip eden bölümler arasında fanfare benzeri bir allegro, staccato bir adagio, zarif ve sağlam bir minuet, her seferinde farklı bir orkestrasyonla karşımıza çıkan bir bourrée ve eseri minör tonda kapatan bir andante bulunur.

1723 yılında Hamburg Amiralliği'nin kuruluşunun yüzüncü yıldönümü büyük bir etkinlikle kutlandı. Top atışlarıyla yankılanan ve bayraklarla süslenen etkinliğin müziği, hayatı boyunca yüzlerce süit yazmış olan şehrin önde gelen bestecisi Telemann tarafından yazılmıştır. Liman kentine bir saygı duruşu niteliğindeki bestede deniz, tüm ruh hallerini ve karakterlerini çağrıştıracak şekilde merkezde yer aldı. Suyun çeşitli yönlerini sergileyen uvertürün ardından, denizcilerin aşina olduğu mitolojik figürler ön plana çıkıyor. Önce deniz perisi Thetis uykuda, sonra uyanık görünür (sarabande ve bourrée), ardından aşk acısı çeken Neptün (loure), Naiadlar (gavotte), Triton (harlequinade) ve son olarak rüzgarların efendileri Aeolus ve Zephyrus gelir. Süit, gelgitin çekilişini ve tavernada eğlenen denizcileri tasvir eden dans hareketleriyle sona erer.

Gluck, ünlü Orfeo ed Euridice'den (Orpheus ve Eurydice) sadece bir yıl önce Don Juan adlı bale pandomimini bestelemiştir. Operalarına benzer şekilde Gluck, müzik ve dramatik olay örgüsü arasındaki ilişkiyi sanatçıların teknik niteliklerinden üstün tutarak baleyi bir tür olarak yeniden biçimlendirmiştir. Ayrıntılı karakterler, derin duygular, değişmez ve vazgeçilmez hareketler onun hikaye anlatımını karakterize eder. Eser Mozart'ın operaları üzerinde de etki yaratmıştır. Balenin üçte birini oluşturan süitin uvertüründen sonra, Don Juan ve valinin hikâyesi, lanetlenme müziğiyle doruğa ulaşır. Deprem, cehennem ateşi ve Furies'in huzursuz dansını canlandıran anıtsal bölümün ardından, hikaye trompet ve trombonun pianissimo çalmasıyla sona erer.